De start van dit schooljaar was voor onze leslocatie bij Mondriaan in Maastricht wel heel bijzonder. Waar juf Evelien ook loopt, Nova wijkt niet van haar zijde. Evelien: ‘Afgelopen jaar liep Nova al als schoolhond mee op onze locatie in Urmond waar de ervaringen met haar fantastisch waren. Vanaf dat moment wist ik dat onze leerlingen op de locatie in Maastricht ook veel baat bij haar zouden hebben.’
Vanaf dit schooljaar is Nova dan ook officieel schoolhond op onze onderwijslocatie bij Mondriaan in Maastricht. Niet omdat een hond op school een doel op zich is, maar omdat we voortdurend zoeken naar manieren om een leeromgeving te creëren waarin leerlingen zich veilig voelen, tot rust kunnen komen en ruimte ervaren om zich verder te ontwikkelen.
Aansluiten bij ontwikkelbehoefte
Bij Alterius kijken we steeds opnieuw naar wat een leerling nodig heeft om tot leren en ontwikkeling te komen. Soms zit dat in structuur of begeleiding, soms in de inrichting van de leeromgeving. De inzet van een schoolhond is daar één voorbeeld van. Daarbij zoeken we bewust naar mogelijkheden die aansluiten bij de ontwikkelbehoefte van onze leerlingen, ook als die buiten meer traditionele oplossingen liggen.
Schoolhond als ondersteuning
Evelien, leerkracht bij Alterius, volgde de opleiding AAI (Animal Assisted Interventions) en is gecertificeerd om haar hond meenemen naar school ter ondersteuning van haar leerlingen.
Onderzoek laat zien dat de aanwezigheid van een hond voor sommige leerlingen een positief effect kan hebben op ontspanning en emotieregulatie. ‘Ik zie dit dagelijks gebeuren,’ reageert Evelien. ‘Als een leerling onrustig is, vraagt deze of ze Nova mag aaien. Vervolgens zie je zo’n leerling direct ontspannen en rustiger worden. En even later wordt er weer gewerkt om het schoolwerk af te maken. Dat is toch prachtig?’
Rust
Precies dat is de reden dat Nova hier rondloopt. ‘Onze leerlingen zijn vaak niet alleen snel afgeleid, maar kunnen ook snel van emoties wisselen. Meestal voelen ze dat zelf aankomen en dan is het zaak om die gevoelens weer onder controle te krijgen. Nova kan daarbij helpen,’ legt Evelien uit. ‘Het is ook haar rustige houding die als het ware uitstraalt naar de leerling.’ Door de rust die Nova brengt ontstaat ruimte voor leerlingen om opnieuw aan te sluiten bij de les.
Meerdere effecten
De aanwezigheid van Nova in de klas heeft op verschillende manieren effect. Evelien: ‘De leerlingen moeten ook rekening met haar én met elkaar houden. Ze willen Nova aaien, maar dat kan niet met vijf kinderen tegelijk. En dus zullen ze op hun beurt moeten wachten.’
Voorleesleerlingen
Er gebeuren ook dingen die Evelien van tevoren niet had voorzien. ‘Zo is er een leerling die lezen niet leuk vond. Op enig moment vroeg ze me of Nova het leuk zou vinden om voorgelezen te worden. Tuurlijk, riep ik.’ Nu zit ze iedere week met een boek op schoot naast Nova. ‘Juf, Nova wordt rustig van mijn stem,’ zegt ze dan. Dat vind ik prachtig natuurlijk. En ondertussen is ze er niet meer weg te slaan. En het mooie is, deze leerling wordt hier niet alleen zelf rustig van, ze gaat nu ook uit zichzelf lezen,’ vertelt Evelien glimmend van trots. Wat begon als een manier om ontspanning te vinden, groeide zo uit tot een nieuwe motivatie om te lezen.
Meer gefocust
Evelien vindt het belangrijk om aan te geven dat de komst van Nova niet betekent dat de leerlingen alleen maar spelen met Nova en snel afgeleid zijn. ‘Het tegenovergestelde is het geval. Het mooie is dat ook mijn andere collega’s het verschil in sfeer zien en voelen. Door de komst van Nova is de klas rustiger en meer gefocust.’
Nova maakt het verschil
Evelien vertelt: ‘Een prachtig voorbeeld van afgelopen week op onze locatie in Urmond. Een van onze jongeren daar heeft regelmatig de neiging om van het terrein af te lopen. We mogen haar niet tegenhouden, maar het is uiteraard niet de bedoeling dat ze weggaat. Deze leerling voelt zelf heel goed aan als ze onrustig en ongedurig wordt. Afgelopen week was er weer zo’n moment en ik liep toevallig met Nova buiten. Terwijl deze leerling bij de grens van het terrein in tweestrijd stond, ging Nova naast haar zitten met haar hoofd tegen haar been. De leerling ging op haar hurken zitten om haar te aaien, waarop Nova een poot op haar been legde. Zo hebben ze een hele tijd gezeten. Uiteindelijk vond de jongere het oké om met Nova een rondje op het terrein te lopen. Terwijl de leerling de riem vasthield, liep Nova richting haar woongroep. De leerling was gekalmeerd en ging naar binnen.’
Voor leerlingen die moeite hebben met emotieregulatie of het herkennen van oplopende spanning, kan een oordeelvrije aanwezigheid helpen om weer tot rust te komen. In dit geval vervulde Nova die rol.
Welzijn
Op beide locaties heeft Nova een eigen plek in de klas. ‘Daar heeft ze haar mand en drinkbak en kan ze rustig liggen. Want natuurlijk moet ik niet alleen aan het welzijn van onze leerlingen denken, maar ook aan die van Nova. Ik ben constant aan het peilen hoe het bij beiden er voorstaat,’ vertelt Evelien.
Enthousiaste gezichtjes
‘Het is fantastisch dat ik deze kans heb gekregen om dit idee uit te voeren. Alles is goed doordacht, afspraken zijn gemaakt en zo zijn we van start gegaan. Ik weet dat we goed bezig zijn als ik een leerling hoor zeggen dat hij altijd zo blij wordt als hij Nova ziet. Want als een leerling zich lekker voelt, dan gaat het leren ook beter. En bij het zien van de enthousiaste gezichtjes en reacties, ‘Nova is er!’, dan weet ik wat ze betekent voor deze leerlingen en dat geeft heel veel voldoening.’
Onderwijs dat aansluit bij de leerling
De inzet van Nova past bij de manier waarop we werken. We kijken steeds opnieuw naar wat een leerling nodig heeft en durven daarbij verder te kijken dan standaardoplossingen. Soms zit dat in extra begeleiding, soms in een interventie zoals een schoolhond. Het vertrekpunt blijft hetzelfde: aansluiten bij de leerling.